طراحی مدل ارتباطی بین پنج عامل شخصیت نئو و رفتار شهروندی سازمانی در کارکنان وزارت ورزش و جوانان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد مدیریت ورزشی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 کارشناسی ارشد مدیریت ورزشی دانشگاه تبریز

3 کارشناسی ارشد مدیریت ورزشی دانشگاه پیام نور تهران

چکیده

  پژوهش حاضر باهدف طراحی مدل ارتباطی بین پنج عامل بزرگ شخصیت نئو و رفتار شهروندی سازمانی در کارکنان وزارت ورزش و جوانان اجراشده است. جامعه آماری کلیه کارمندان وزارت ورزش و جوانان شامل 700 نفرمی‌باشد که حجم نمونه با توجه به جدول کرجسی و مورگان 250 نفر و به‌صورت نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب‌شده است. در این پژوهش، برای اندازه‌گیری متغیرها از پرسش‌نامه پنج عاملی شخصیت نئو کاستا و مککری (1992) و پرسش‌نامه رفتار شهروندی سازمانی ارگان (1988) استفاده‌شده است. روش تحقیق حاضر، توصیفی-همبستگی و به‌طور مشخص مبتنی بر الگوی معادلات ساختاری است. نتایج حاصل از الگوی تحلیل مسیر ارائه شده تحقیق نشان داد که همبستگی معنی داری (01/0≥P) بین مولفه های شخصیت و رفتار شهروندی وجود دارد. همچنین پنج عامل بزرگ شخصیت می‌توانند با بار عاملی 37/0 رفتار شهروندی سازمانی کارمندان را پیش بینی نماید. نتایج آزمون تحلیل معادلات ساختاری بر روی مدل پیشنهادی پژوهش نشان داد که مدل از برازش خوب و قابل قبولی برخوردار بود (RMSEA= 0.091, λ2= 75/66, df= 26, CFI= 0.93, IFI= 0.91, NFI= 0.9, NNFI= 0.94). در نتیجه از آنجا که رفتار شهروندی سازمانی خود تحت نفوذ عوامل پایه ای نظیر صفات شخصیت می باشد، لازم است در فرایند جذب و نیز آموزش های پیش و حین خدمت به این متغیر توجه جدی نمود.

کلیدواژه‌ها


  1. اسلامی، حسن، سیار ابواقاسم، اذر. «رفتار شهروندی سازمانی»، تدبیر، شماره 187، 1386، صص 56-59
  2. حبیبی تبار، زینب. طراحی الگوی سلامت سازمانی: بررسی تاثیر شخصیت، عدالت و رقتارشهروندی سازمانی بر روی سلامت سازمانی (مورد مطالعه: مرکز آموزش مدیریت دولتی)، پایانامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور تهران،1390.
  3. حضرتی، محمود. بررسی تاثیر رهبری خدمتگزار بر اعتماد سازمانی و توانمند سازی کارکنان در سازمان‌های دولتی، پایان نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه تهران، 1387.
  4. روشن چسلی، رسول، شعیری، محمدرضا، عطری فرد، مهدیه، نیک خواه، اکبر، قائم مقامی، بهاره، رحیمی راد، اکرم. «بررسی ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه شخصیتی 5 عاملی»، ماهنامه دانشور رفتار، 1385، شماره16، 27-36
  5. سعیدی نژاد، مجید. بررسی رفتارهای شهروندی سازمانی و رفتارهای ضدشهروندی در جهاد دانشگاهی. پایان نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه تهران، 1387.
  6. سهرابی زاده، ساناز، باستانی، پیوند، روانگرد، رامین.ر«بررسی عوامل تاثیرگذار بر رفتار شهروندی سازمانی در کارکنان حوزه ستادی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال 1388»، فصلنامه بیمارستان، سال نهم، 1389، شماره 1و2، شماره مسلسل34، صص:82-75.
  7. شمسایی، محمد مهدی، کریمی، یوسف، جدیدی، محسن، و نیکخواه، حمیدرضا. «همنوایی: همبسته های آن با 5 عاملی بزرگ شخصیت، جنس و وضعیت تأهل»، فصلنامه روانشناسی کاربردی، 1388، 3 (1): 67- 75 .
  8. صادق پور، فاطمه. بررسی رابطه شخصیت با رفتار شهروندی سازمانی (مورد مطالعه: دانشگاه سوره)، پایانامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور تهران، 1391.
  9. صنوبری، محمد. «رفتار شهروندی سازمانی، (مفاهیم، تعاریف، ابعاد و عوامل موثر بر آن)»، دوماهنامه توسعه انسانی پلیس، 1387، 5 (16): 99-79.
  10. فتحی آشتیانی، علی، داستانی، محبوبه. آزمون‌های روا نشناختی، ارزشیابی شخصیت و سلامت روان، چاپ اول، تهران: انتشارات بعثت، 1388.
  11. هویدا، رضا، نادری، ناهید. «بررسی سطح رفتار شهروندی سازمانی کارکنان»، پژوهشنامه‌ی مدیریت اجرایی، 1387، 9 (33): 103-118
  12. یزدی، سیده منور، حسینیان، سیمین. «بررسی مقدماتی آزمون رغبت سنج تحصیلی - شغلی به منظور ارائه روش نمره گذاری جهت هدایت تحصیلی دانش آموزان سال اول متوسطه نظام جدید». نشریه پژوهش های مشاوره، 1377، شماره 1: 98- 71.
    1. Alonso,p.E. & s.Fox. An emotion-centered model of voluntary work behavior: some parallels between counterproductive work behavior and organizational citizenship behavior, Human resource management review, 2002; p:292-269
    2. Bateman, T.S., & Organ, D.W. Job satisfaction and the good soldier: The relationship between affect and employee citizenship, Academy of Management Journal, 1983;Vol: 26, No: 4, pp: 587–595
    3. Comeau, D. J. Structural interdependence, personality, and organizational citizenship behavior, An examination of person-environment interaction. Personnel Review,2005; 3, 310-330.
    4. Costa P. T., and McCare R. R. Cross-sectional studies of personality in a national sample: I. Development and validation of survey measures. Psychology and Ahing,1986; 1: 140-143.
    5. Costa PT, Jr, McCrae RR. A Five-Factor Model perspective on personality disorders. In: Strack S, editor. Handbook of personology and psychopathology. John Wiley & Sons: Hoboken, NJ; 2005; pp. 257–270
    6. Costa, P. T., Jr., & McCrae, R. R. Revised NEO Personality Inventory (NEO-PI-R) and NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI) professional manual. Odessa, FL: Psychological Assessment Resources, 1992.
    7. George, J.M. & Brief, A.P. Feeling good-doing good: A conceptual analysis of the mood atwork-organizational spontaneity relationship. Psychological Bulletin,1992; Vol: 12, No: 2, pp.316–329
    8. Hill TM. Job attitudes and personality: Predictors of organizational citizenship behavior [dissertation].Saint Mary’s University. 2002; 1-57.
    9. Hui, C. , Lam, S. S. K. Can good citizens lead the way in providing quality service. Academy of Management Journal,2001; 5, 988-995.
    10. Ilies, R., & Fulmer, I. S. Personality and citizenship behavior: The mediating role of job, 2009.
    11. McCrae R.R., & Costa P.T., Jr. Rotation to maximize the construct validity of factors in the NEO Personality Inventory. MultivariateBehavioral Research,1985; 24, 107-124 .
    12. McKenzie, S. B., et al. OCB and objective productivity as determinants of managerial evaluationsofsalespersons’performance.Organizational Behavior and Human Decision Processes, 1991;50, 123-150.
    13. Mushraf,.Abbas, Al-Saqry,.Riyadh, Haydar Jasim Obaid.The Impact of Big Five Personality Factors on Organizational Citizenship Behaviour, International Journal of Management Science,2015; 2(5): 93-97.
    14. Netemeyer, R., & Boles, T. S. An investigation into the antecedents of organizational citizenship behaviors in a personal selling context. Journal of Marketing,1997; 61, 85-98.
    15. Neuman George, A. , Kickul Jill, R. Organizational citizenship behaviors: Achievement OCB and the moderating role of team leader Effectiveness. Journal of Managerial Psychology. 2007; 22(6): 530-48.
    16. Organ, D. W. Personality and OCB. Journal of Management, 20, 465-478.orientation and personality. Journal of Business and Psychology,1994;  263-279.
    17. Organ, D. W. , & Ryan, K. A meta-analytic review of attitudinal and dispositional predictors of organizational citizenship behavior. Personnel Psychology, 1995; 48, 775-802.
    18. Organ, D.W. Organizational citizenship behavior: The good soldier syndrome. Lexington, MA: Lexington Books, 1998 .
    19. Panaccio, A & Vandenberghe. Fivefactor model of personality and organizational commitment: The mediating role of positive and negative affective states. Journal of Vocational Behavior,2012; 80, 647-658.
    20. Penter, j. Organizational citizenship and student achievement, Journal of Cross-Disciplinary in perspective Education, 2008; Vol,.1. No.1, p:51-58
    21. -Pervin, L, Cervone, D. Personality Theory and research, WILEY, eleventh edition, 2013.
    22. Podsakoff, P. M., & MacKenzie, S. B. The impact of organizational citizenship behavior on organizational performance: A review and suggestions for future research. Human Performance, 1997; 10: 133–151.
    23. Podsakoff, P.M., Mackenzie, S.B., Paine, J.B., &Bachrach, D.G. Organizational Citizenship Behaviors: A Critical Review of TheTheoretical and Empirical Literature and Suggestions for Future Research”", Journal of Management,2000; Vol: 26, No: 3, pp 513–563.
    24. Podskoff, P. M., Mackenzie, S., Moorman, R. & fetter, R. Transformational leader behaviors and their effects on organizational behaviors», The leadership Quarterly, 1990; 1, 107-142.
    25. Rany & bakhshi. Management citizenship behavior and its consequences, work and occupations, Vol.29, No.1, p. 46-96 satisfaction. Journal of Applied Psychology,2009; 4, 945-959.
    26. Herman Sjahruddin1* Armanu2 Achmad Sudiro3 Normijati  . Personality Effect on Organizational Citizenship Behavior (OCB): Trust in Manager and Organizational Commitment Mediator of Organizational Justice in Makassar City Hospitals (Indonesia). European Journal of Business and Management, 2013, www.iiste.org ISSN 2222-1905 (Paper) ISSN 2222-2839 (Online(Vol.5, No.9
    27. Tan HH, Tan LM. Organizational Citizenship Behavior and Social Loafing: The Role of Personality, Motives, and Contextual Factors. Journal of Psychology. 2008; 142(1): 89-108.