نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده علوم ورزشی، گروه مدیریت ورزشی، اهواز، ایران

3 دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده علوم ورزشی، گروه مدیریت ورزشی، اهواز، ایران

چکیده

کاهش تعداد داوران فوتبال در بسیاری از کشورها طی سال‌های اخیر، به یکی از چالش‌های جدی ساختار حکمرانی فوتبال تبدیل شده و ضرورت توجه به توسعه و تعالی داوری را بیش از پیش نمایان ساخته است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تعالی داوری فوتبال ایران بود. این مطالعه با رویکرد آمیخته اکتشافی و در دو بخش کیفی و کمی انجام شد. در بخش کیفی، ۱۸ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان داوری تا رسیدن به اشباع نظری صورت گرفت. بر مبنای نتایج این مرحله، پرسشنامه محقق‌ساخته تدوین و روایی صوری و محتوایی آن تأیید شد. مقدار شاخص KMO برابر 0.866 بیانگر کفایت نمونه برای تحلیل عاملی بود. در بخش کمی، پرسشنامه میان جامعه آماری شامل تمامی داوران و کمک‌داوران فعال در لیگ برتر، مسابقات آسیایی و جام جهانی (110 نفر) توزیع گردید. یافته‌ها نشان دادند که دوازده عامل اصلی شامل: آمادگی جسمانی، دانش و آگاهی، ساختار فدراسیون و هیئت‌های فوتبال استان، ویژگی‌های شخصیتی، ویژگی‌های ادراکی–حرکتی، خانواده، شغل و حرفه، باشگاه و کانون هواداران، رسانه، شاخص‌های آنتروپومتریک و سلامت جسمانی، مهارت‌های روانی و نظام انضباطی، بر تعالی داوری فوتبال ایران تأثیر معنادار دارند. بر اساس نتایج، توسعه برنامه‌ریزی‌شده این عوامل می‌تواند مسیر ارتقای عملکرد داوران ایرانی در سطح ملی و بین‌المللی را تسهیل کند. از این‌رو پیشنهاد می‌شود مدیران فدراسیون فوتبال، کمیته داوران و نهادهای استانی این شاخص‌ها را در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های آموزشی خود مورد توجه قرار دهند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات